Kitesurfweer in nederland

Kitesurfweer in Nederland

Met een buddy kitesurfen en andere checks voordat je samen veilig het water opgaat.

“Kiten doe je zelf, maar altijd samen” het klinkt misschien simpel, maar het solistische karakter van kitesurfen maakt dat het niet vanzelfsprekend is om samen het water op te gaan. Samen kitesurfen - een buddy hebben bij het kiten - is op z’n zachtst gezegd belangrijk, weet ook Stefan van der Kamp, auteur van het Kitesurf Handboek.

In dit artikel zoomen we samen met Stefan in op belangrijke aspecten om veilig te kunnen kiten.
Dit doen we door het acroniem BROMFLY te gebruiken: een checklist van zes cruciale controles en verificaties. In het bijzonder kijken we naar B - wat voor “buddy” staat. Verhalen en anekdotes maken soms pijnlijk duidelijk hoe belangrijk samen kitesurfen is. 

“Het wonder van de Maasvlakte”

Op een mooie kitedag staan er hoge golven en waait er een stevige wind over de Maasvlakte. Er zijn een hoop mensen aan het kiten op deze spot. Waaronder ook twee mannen die hadden afgesproken om samen het water op te gaan. Slim; want zo is er altijd iemand die op je let en hulp in kan schakelen of kan helpen, mocht dat nodig zijn.
Op een gegeven moment ziet een van deze mannen zijn buddy nergens meer. Hij maakt zich zorgen en slaat (terecht) alarm. De man geeft de beschrijving van zijn buddy door: van uiterlijk tot materiaal. Door de omstandigheden blijkt het vrij lastig om een kiter te vinden. Reddingshelikopters zijn uitgevlogen en ook zijn er diverse boten ingezet. Het duurt even voordat ze een kiter in de problemen in zicht hebben. Een van de boten helpt de kitesurfer die redelijk uitgeput en koud geworden is, aan boord. De opstappers kijken naar de beschrijving en kijken naar de persoon. De kiter die ze zojuist uit het water gehaald hebben, blijkt iemand anders. Zowel uiterlijk als materiaal komen geenszins overeen met de omschrijving die ze hebben ontvangen over de kiter in nood.

Kort na deze redding wordt gelukkig ook de andere kiter gelokaliseerd en uit het water gehaald. Dit is de kitesurfer in nood, waar alarm voor was geslagen..

Stefan noemt dit verhaal het wonder van de Maasvlakte. “De man aan boord die ze als eerste uit het water hebben gevist, bleek een kiter te zijn die alleen was gaan varen. Hij was al best een tijd in de problemen en niemand had alarm voor hem geslagen. Als de zoekactie voor de andere kiter daar niet was geweest, had deze man het waarschijnlijk niet overleefd! Je kunt zeggen dat het een wonder is, dat ze juíst op dat moment door een ander alarm (voor iemand anders), daar gingen zoeken… ”. 

Kitesurfen met een buddy

Het belang van het hebben van een maatje, een back-up ofwel: een buddy als je het water opgaat wordt erkend. Het onderwerp komt terug in de inhoud van kitesurfcursussen en kite-safety-clinics. Samen veilig kitesurfen of: ‘veilig kitesurfen doe je samen’ is wat kiters (in spé) - terecht - leren. Maar hoe werkt dat dan? Kan jouw back-up ook aan de kant staan, terwijl jij verder de Noordzee opvaart met je hydrofoil? Volstaat het, om het thuisfront te vertellen waar en wanneer je gaat kiten? Of moet je samen met iemand op het water staan, die dezelfde discipline doet als jij? Twee beginnend waveriders, is dat een goede kitebuddy-combinatie? 

Wanneer we het meest ideale scenario schetsen, dan is jouw buddy (ver-)gevorderd: een kiter die in staat is om een boardje terug te brengen of om jou naar de kant te slepen. Wanneer diegene dan ook nog eens dezelfde discipline doet, bevordert dat de ervaring van het samen kiten waarschijnlijk alleen maar. Want samen lekker golven pakken of big-air tricks doen, is toch wel het leukste. Maar een gevorderde kiter als buddy die ook nog eens dezelfde discipline vaart, is absoluut geen must. “Een buddy is beter dan geen buddy", vertelt Stefan. “Soms heb je gewoon niet de luxe dat je kunt kiezen. Het is altijd beter om met een buddy te gaan dan om zonder buddy te gaan. De buddy is namelijk degene die jou op het water ziet en die het dus ziet als het mis gaat en die jou meteen kan helpen”.

Fotograaf Andy Troy

Samen veilig kitesurfen

Met een buddy kitesurfen en andere checks voordat je samen veilig het water opgaat.

“Kiten doe je zelf, maar altijd samen” het klinkt misschien simpel, maar het solistische karakter van kitesurfen maakt dat het niet vanzelfsprekend is om samen het water op te gaan. Samen kitesurfen - een buddy hebben bij het kiten - is op z’n zachtst gezegd belangrijk, weet ook Stefan van der Kamp, auteur van het Kitesurf Handboek.

In dit artikel zoomen we samen met Stefan in op belangrijke aspecten om veilig te kunnen kiten.
Dit doen we door het acroniem BROMFLY te gebruiken: een checklist van zes cruciale controles en verificaties. In het bijzonder kijken we naar B - wat voor “buddy” staat. Verhalen en anekdotes maken soms pijnlijk duidelijk hoe belangrijk samen kitesurfen is. 

“Het wonder van de Maasvlakte”

Op een mooie kitedag staan er hoge golven en waait er een stevige wind over de Maasvlakte. Er zijn een hoop mensen aan het kiten op deze spot. Waaronder ook twee mannen die hadden afgesproken om samen het water op te gaan. Slim; want zo is er altijd iemand die op je let en hulp in kan schakelen of kan helpen, mocht dat nodig zijn.
Op een gegeven moment ziet een van deze mannen zijn buddy nergens meer. Hij maakt zich zorgen en slaat (terecht) alarm. De man geeft de beschrijving van zijn buddy door: van uiterlijk tot materiaal. Door de omstandigheden blijkt het vrij lastig om een kiter te vinden. Reddingshelikopters zijn uitgevlogen en ook zijn er diverse boten ingezet. Het duurt even voordat ze een kiter in de problemen in zicht hebben. Een van de boten helpt de kitesurfer die redelijk uitgeput en koud geworden is, aan boord. De opstappers kijken naar de beschrijving en kijken naar de persoon. De kiter die ze zojuist uit het water gehaald hebben, blijkt iemand anders. Zowel uiterlijk als materiaal komen geenszins overeen met de omschrijving die ze hebben ontvangen over de kiter in nood.

Kort na deze redding wordt gelukkig ook de andere kiter gelokaliseerd en uit het water gehaald. Dit is de kitesurfer in nood, waar alarm voor was geslagen..

Stefan noemt dit verhaal het wonder van de Maasvlakte. “De man aan boord die ze als eerste uit het water hebben gevist, bleek een kiter te zijn die alleen was gaan varen. Hij was al best een tijd in de problemen en niemand had alarm voor hem geslagen. Als de zoekactie voor de andere kiter daar niet was geweest, had deze man het waarschijnlijk niet overleefd! Je kunt zeggen dat het een wonder is, dat ze juíst op dat moment door een ander alarm (voor iemand anders), daar gingen zoeken… ”. 

Kitesurfen met een buddy

Het belang van het hebben van een maatje, een back-up ofwel: een buddy als je het water opgaat wordt erkend. Het onderwerp komt terug in de inhoud van kitesurfcursussen en kite-safety-clinics. Samen veilig kitesurfen of: ‘veilig kitesurfen doe je samen’ is wat kiters (in spé) - terecht - leren. Maar hoe werkt dat dan? Kan jouw back-up ook aan de kant staan, terwijl jij verder de Noordzee opvaart met je hydrofoil? Volstaat het, om het thuisfront te vertellen waar en wanneer je gaat kiten? Of moet je samen met iemand op het water staan, die dezelfde discipline doet als jij? Twee beginnend waveriders, is dat een goede kitebuddy-combinatie? 

Wanneer we het meest ideale scenario schetsen, dan is jouw buddy (ver-)gevorderd: een kiter die in staat is om een boardje terug te brengen of om jou naar de kant te slepen. Wanneer diegene dan ook nog eens dezelfde discipline doet, bevordert dat de ervaring van het samen kiten waarschijnlijk alleen maar. Want samen lekker golven pakken of big-air tricks doen, is toch wel het leukste. Maar een gevorderde kiter als buddy die ook nog eens dezelfde discipline vaart, is absoluut geen must. “Een buddy is beter dan geen buddy", vertelt Stefan. “Soms heb je gewoon niet de luxe dat je kunt kiezen. Het is altijd beter om met een buddy te gaan dan om zonder buddy te gaan. De buddy is namelijk degene die jou op het water ziet en die het dus ziet als het mis gaat en die jou meteen kan helpen”.

kitesurfers voorkomen

KNRM: betere voorbereiding voorkomt veel problemen op het water

Steeds meer Nederlanders ontdekken hoe leuk het is om Nederland vanaf een boot te verkennen. Een motor- of zeilboot is zo gehuurd en dan richting de Biesbosch, het IJsselmeer of een mooie tocht langs de kust.

Wat veel mensen zich onvoldoende realiseren, is dat varen een andere voorbereiding vraagt dan met de auto op pad gaan. Motorstoringen, navigatieproblemen, vastlopen en weersomslag kunnen tot veel ellende leiden. Met een speciale watersportcampagne informeert de Koninklijke Nederlandse Reddingmaatschappij (KNRM) watersporters hoe zich voor te bereiden en handelen in (niet-) spoedeisende situaties.

“We zien veel onwetendheid, met name bij watersporters die af en toe varen ”, aldus Hans Meyer Branderhorst. Hij is coördinator van het KNRM Helpt Assistentie Centrum (KAC). Dat is het digitale reddingstation waar vrijwillige KNRM-operators 24/7 telefonisch klaarstaan voor watersporters met hulpvragen. “Ze zijn buiten de vaargeul gekomen en hebben waterplanten in hun schroef. Ze weten soms totaal niet wat ze moeten doen of zelfs waar ze het anker kunnen vinden. Mensen die verrast worden door de harde wind op het IJsselmeer of überhaupt geen idee hebben waar ze precies varen. Het is aan ons om boven water te krijgen wat er aan de hand is, prioriteren en bepalen of assistentie van een reddingboot nodig is. Al dan niet met spoed. We proberen mensen gerust te stellen, want het komt voor dat ze helemaal in paniek zijn. Soms zijn we net maatschappelijk werkers.”

Navigatieproblemen

Volgens de KNRM kunnen veel problemen worden voorkomen door een goede voorbereiding. Neem nou de navigatieproblemen: na motorstoringen de belangrijkste reden voor het uitvaren van de KNRM reddingboten. Van de ruim 2.500 keer dat de reddingmaatschappij vorig jaar in actie kwam, was dat in 12% door navigatiefouten. Met als gevolg vastlopen op ondieptes en in waterplanten of verdwalen in de duisternis. Hans: “’Ik ben op het IJsselmeer’, zeggen ze dan. Gelukkig kan het KAC sinds dit jaar exacte locaties tracken door melders een sms te sturen.”

Wiebe Amels is schipper op de KNRM reddingboot in Lemmer en maakt het vaak mee dat watersporters navigeren met behulp van wegenkaarten of Google Maps. Waterkaarten zijn wel aan boord, maar worden niet gebruikt. “Dan geef ik ze een lesje navigeren, want ik heb er geen behoefte aan om twee uur later weer opnieuw naar ze toe te moeten.”

Vastlopen is niet alleen lastig, het kan ook tot vervelende situaties leiden. Zoals vorig jaar toen Wiebe in actie kwam voor een zeilboot die met een klap aan de grond was gelopen. “Eén van de opvarenden raakte daardoor lelijk gewond en moest door ons van boord gehaald worden.”

App

Beide KNRM’ers benadrukken ook hoe belangrijk reddingvesten zijn. “Touwen los, reddingvest aan”, aldus Wiebe. “In koud water ga je het zonder vest niet lang volhouden.” En de reddingvesten alleen aan boord hebben is niet voldoende. Heel simpel: een reddingvest werkt alleen als je het draagt.

En vergeet de weerssituatie niet mee te nemen in de voorbereiding. Wiebe: “Dan komen mensen vrijdagmiddag direct uit werk naar Friesland, en hebben ze precies bepaald hoe ze willen gaan varen. Maar als het dan volle wind tegen is naar Enkhuizen, dan kun je beter nog even in de buurt van Lemmer blijven. Pak een terrasje, zorg dat je goed uitgerust bent en ga de volgende dag het IJsselmeer op.”

Om de voorbereidingen makkelijker te maken, heeft de KNRM speciaal voor watersporters de gratis KNRM Helpt App. Daarmee kunnen gebruikers vaarplannen maken, vaarroutes checken en de weersvoorspelling in de gaten houden. Met een speciale knop schakelen ze snel hulp in bij pech of noodsituaties.

Een reddingsvest werkt alleen als je het draagt

Reddingsvesten maken het verschil

Twee derde van de watersporters draagt het niet; een reddingsvest. De reden? Het is een rustige, zonnige dag. We kunnen goed zwemmen. Na de zomer is het water toch niet koud. Zo'n vest zit niet lekker en het is niet verplicht.   

Wat de motivatie ook is om reddingsvesten niet mee aan boord te nemen of onder in de boot te laten liggen, het kan nooit zo waardevol zijn als een mensenleven. Veel watersporters realiseren zich nog onvoldoende dat reddingsvesten het verschil kunnen maken tussen leven en dood. Het dragen van een reddingsvest vergroot namelijk de overlevingskans met een factor vier. 

Praat met enkele KNRM-vrijwilligers en ze hebben allemaal wel een tragisch verhaal over een slachtoffer dat waarschijnlijk nog in leven zou zijn als diegene een reddingsvest had gedragen. Daarbij gaat het echt niet alleen om onervaren watersporters, maar ook om goede zeilers of zwemmers die desondanks verdrinken, zelfs bij goede weersomstandigheden.  

Hoofd boven water 

Bernt Folmer is opleidingscoördinator bij reddingstation Enkhuizen. Hij werkt als kapitein en docent aan de Enkhuizer Zeevaartschool.  

Als geen ander is hij zich bewust hoe verraderlijk het water, ook in het overzichtelijke Nederland, kan zijn. "Zelfs als de watertemperatuur een graad of 18 is, hou je het maximaal drie kwartier vol totdat je onderkoeld raakt en je hoofd niet meer boven water kunt houden. En bedenk eens wat er gebeurt als je door een klap van de giek bewusteloos over boord valt. Wie blijft er achter op de boot? Is diegene ervaren genoeg om het roer over te nemen, de boot te keren en je terug te vinden? Een goed reddingsvest zorgt ervoor dat je hoofd altijd weer boven water draait. Als je 'm tenminste goed draagt, dus met kruisband en niet ónder een jas, zoals we nog wel eens zien." 

Reddingsvest versus drijfhulpmiddel 

Een goed reddingsvest is meer dan het bekende oranje zwemvest met schuimblokken. De begrippen zwemvest en reddingsvest worden nog wel eens door elkaar gebruikt. Maar een reddingsvest is meer dan enkel een drijfhulpmiddel waarin je blijft drijven. Reddingvesten zijn gemaakt om te zorgen dat de drager op de rug draait met voldoende ruimte om de luchtwegen vrij van water te houden. Het is dan wel belangrijk dat het reddingsvest past bij de kleding die de watersporter op dat moment draagt en de weersomstandigheden waarin wordt gevaren. Daarbij zijn er ook speciale opblaasreddingsvesten die zich zodra ze in contact komen met water met behulp van CO2-patronen automatisch opblazen.  

Jos Martens, manager voor Besto, een bekend reddingsvest en drijfhulpmiddelen merk, legt het uit. "Als je op een zomerse dag gaat varen op beschut water met korte broek en T-shirt dan is een ander drijfvermogen nodig dan bij een waterdicht zeilpak met slecht weer op open water. Daarnaast moet een vest goed passen en lekker zitten, anders gaan mensen het niet dragen. Ik raad aan om naar een winkel te gaan en verschillende merken te proberen. De markt voor reddingsvesten is zo vooruitgegaan, ook voor kleine kinderen. Je merkt nauwelijks meer dat je een vest aan hebt."  

kitesurfers voorkomen

Kitesurfer in nood

Reddingen en zoekacties van kitesurfers voorkomen

Paniek, slechte weersomstandigheden, onvoldoende kennis en ervaring of materiaalpech: dit is een greep uit de scenario's die de vrijwillige redders van de KNRM tegenkomen bij het helpen van kitesurfers in nood. Het voorkomen van deze reddingsacties staat op de agenda bij kitescholen en andere organisaties. Zij besteden veel aandacht aan veilig kitesurfen waardoor noodsituaties kunnen worden afgewend.

Op deze pagina vind je ervaringsverhalen, feiten en tips over moeilijkheden waar kitesurfers mee te maken kunnen krijgen en het (voorkomen van) reddingsacties uitgevoerd door de reddingsbrigade, Kustwacht of de KNRM.

Kitesurfer in nood - een situatieschets

Het is eind maart en Chris zit bij zijn camper bij Lelystad, Hoekipadijk. Na zijn sessie kijkt hij naar de andere surfers en kiters. Een foiler heeft zijn aandacht omdat die na een ongelukkige crash zijn flysurfer foilkite het water niet meer uitkrijgt. De watertemperatuur is in het vroege voorjaar nog echt koud en het ziet er niet naar uit dat de foilkiter snel uit het water zal komen: de windrichting zorgt er namelijk voor dat hij af begint te drijven. Chris loopt naar de punt van de dijk om de situatie beter in de gaten te kunnen houden. Hij ziet dat de foiler de self-rescue/pack-down procedure gelukkig kent: hij heeft zijn kite ondertussen opgerold en dobbert op zijn foil. Chris maakt zich zorgen want de afstand die nog zwemmend moet worden afgelegd in het koude water is groot. Daarom belt hij het KNRM-Assistentiecentrum. De medewerker aan de andere kant van de lijn vraagt hem om de kiter in het oog te houden en om weer te bellen wanneer de situatie verandert.
Niet lang daarna vertrekt een boot met vrijwillige redders van de KNRM vanuit het havenhoofd richting de foilkiter die verbaasd, maar ook enigszins nors reageert wanneer de redders bij hem aankomen. Ondanks dat de kiter aangaf geen hulp nodig te hebben of te willen, wordt hij met de KNRM-reddingboot aan wal afgezet.
“Ik heb geen hulp nodig” wordt bij gevaarlijk lage watertemperaturen gezien als een van de eerste tekenen van onderkoeling. Daarnaast vaart de KNRM liever ‘10x uit voor niets dan 1x te weinig'.

Mis de boot niet!
Schrijf je nu in voor de KNRM nieuwsbrief

Maandelijks houden we je op de hoogte van alle nieuwtjes, evenementen en bijzondere acties van de KNRM en onze reddingstations. Je kunt je op ieder moment weer afmelden. 

© 2022 Koninklijke Nederlandse Redding Maatschappij