Vertrouwen is het belangrijkste aan boord

Op een woensdagmiddag in december rond half 4 ontvangt de bemanning van KNRM IJmuiden alarm voor een medisch incident op een tankerschip. Een 36-jarige opvarende heeft zijn vinger afgezaagd tijdens slijpwerkzaamheden aan dek. Het schip ligt 30 mijl uit de kust voor anker. 

Plaatsvervangend schipper Martijn Bustin hoort via de Kustwacht dat de arts van de Radio Medische Dienst heeft besloten dat evacuatie per reddingboot mogelijk is. Binnen tien minuten vaart de Nh1816 uit voor een tocht van zo’n vijftig minuten tegen de golven in. Bij aankomst staat er een hoge zeegang met golven van ruim 1,5 meter.

De ervaren opstapper Bas Tol heeft de leiding aan dek. Hij leidt twee opstappers via de loodsladder omhoog het tankerschip op. “Er was bijna geen lij, de golven stonden overal”, zegt Bas. “Het is dan niet zonder gevaar om opstappers via de loodsladder op en af te laten stappen.”

Evacuatie aan lijzijde is niet mogelijk, omdat de stroming de reddingboot van het schip afduwt. Als de opstappers veilig boven zijn, vaart Martijn naar de loefzijde van het schip. “Ondanks de hogere golfslag kwamen we hier makkelijker tegen de huid van het schip aan en konden we daardoor beter op positie blijven”, zegt Martijn. “Dit is belangrijk, want anders bestaat het risico dat de brancard bij het overbrengen tussen beide schepen valt.”

Ondertussen kijken de opstappers op het tankerschip naar de beste optie om de patiënt te evacueren. “De kapitein kwam met het idee om hem op een pallet in een goederennet te leggen, maar dit was uiteraard geen goed idee”, zegt Bas. “Ook stelden ze voor om hem via de gangway bij ons aan boord te brengen. Maar gezien de hoge zeegang was ook dit geen optie.”

Besloten wordt de brancard via een kraan te laten zakken. “Op die manier kun je de brancard via de stuurlijnen mooi horizontaal laten zakken”, legt Bas uit. “Dat is voor de patiënt ook het prettigst”, vult Martijn aan. “Het was inmiddels donker en de reddingboot ging flink op en neer. Dat was behoorlijk spannend voor hem.”

Bij de evacuatie is elk bemanningslid een belangrijke schakel. De opstappers op het tankerschip die de evacuatie voorbereiden, de bemanning aan dek die de brancard opvangt en communiceert met de schipper, en de schipper die de reddingboot op zijn plek houdt. Martijn: “Het moet een geoliede machine zijn. Daarom wilde ik alleen de opstapper op het tankerschip, Bas aan dek en mezelf horen praten om ruis te voorkomen. Daarnaast is het belangrijk dat je blind op elkaar kunt vertrouwen.”

Als de patiënt veilig aan boord is, volgt zijn vinger in een jerrycan met ijs. Met alles en iedereen aan boord zet de reddingboot koers richting IJmuiden, waar de ambulance en de Marechaussee klaarstaan.

Op het reddingstation wacht rond half acht ’s avonds pizza, gehaald door de thuisploeg, en volgt de evaluatie. Voor sommige bemanningsleden was dit hun eerste evacuatie vanaf een tankerschip. Martijn kijkt met trots terug. “Het liep als een geoliede machine. Dat we opstappers goed opleiden geeft vertrouwen.”